Huyết Áp Cao Là Gì? 3 Cách Hỗ Trợ Kiểm Soát Huyết Áp An Toàn Và Hiệu Quả

Huyết áp cao (tăng huyết áp) là tình trạng áp lực máu tác động lên thành động mạch vượt ngưỡng 140/90 mmHg. Theo WHO năm 2024, khoảng 1,28 tỷ người trưởng thành toàn cầu mắc căn bệnh được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” này. Nếu không kiểm soát, bệnh có thể gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và suy thận. Hiểu đúng về huyết áp cao giúp người bệnh nhận biết sớm và kiểm soát phù hợp.

Người bệnh cần nắm vững định nghĩa, nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của huyết áp cao. Hiện có ba phương pháp hỗ trợ kiểm soát chính: thuốc Nam, Tây Y và Đông Y – mỗi phương pháp có ưu điểm riêng, cần lựa chọn dựa trên tình trạng sức khỏe và tư vấn chuyên gia. Kiểm soát hiệu quả đòi hỏi kết hợp điều trị và lối sống lành mạnh: theo dõi huyết áp, ăn uống hợp lý, vận động đều, giảm căng thẳng.

Nam An Someco chuyên điều trị huyết áp cao từ căn nguyên qua thuốc thảo dược, châm cứu, bấm huyệt, giúp ổn định huyết áp lâu dài.

Khám phá ngay để chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch!

Tổng Quan Về Huyết Áp Cao

Huyết áp cao (tăng huyết áp) là bệnh lý tim mạch phổ biến, thường diễn tiến âm thầm không triệu chứng trong nhiều năm. Hiểu đúng về tình trạng này giúp người bệnh nhận biết sớm và có hướng kiểm soát phù hợp.

Để hiểu rõ hơn về huyết áp cao người bệnh cần hiểu rõ định nghĩa huyết áp cao, nguyên nhân gây bệnh và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe.

1. Huyết áp cao là gì?

Huyết áp cao là tình trạng chỉ số huyết áp đo được từ 140/90 mmHg trở lên qua nhiều lần đo khác nhau. Chỉ số này phản ánh áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim bơm máu đi nuôi cơ thể.

Chỉ số huyết áp gồm hai thành phần chính:

• Huyết áp tâm thu (số trên): Áp lực máu khi tim co bóp, bơm máu ra ngoài.
• Huyết áp tâm trương (số dưới): Áp lực máu khi tim nghỉ giữa các nhịp đập.

Theo phân loại của Hội Tim mạch Việt Nam, các mức huyết áp được chia như sau:

Phân loại	Huyết áp tâm thu (mmHg)	Huyết áp tâm trương (mmHg)
Bình thường	Dưới 120	Dưới 80
Tiền tăng huyết áp	120 – 139	80 – 89
Tăng huyết áp độ 1	140 – 159	90 – 99
Tăng huyết áp độ 2	160 – 179	100 – 109
Tăng huyết áp độ 3	Từ 180 trở lên	Từ 110 trở lên

Điều đáng lưu ý là huyết áp có thể dao động trong ngày tùy theo hoạt động và trạng thái cảm xúc. Vì vậy, việc đo huyết áp nên thực hiện ở trạng thái nghỉ ngơi, thoải mái để có kết quả chính xác nhất.

2. Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ huyết áp cao

Tăng huyết áp hình thành từ nhiều nguyên nhân, trong đó phần lớn ca bệnh không xác định được nguyên nhân cụ thể.

Theo khảo sát của Bộ Y tế Việt Nam năm 2024, khoảng 25,1% người trưởng thành tại Việt Nam mắc tăng huyết áp, nhưng chỉ khoảng 43% biết mình mắc bệnh.

Tăng huyết áp được chia thành hai loại chính:

• Tăng huyết áp nguyên phát: Chiếm 90-95% các trường hợp, phát triển dần theo thời gian mà không có nguyên nhân rõ ràng.
• Tăng huyết áp thứ phát: Do các bệnh lý nền như bệnh thận mạn, rối loạn tuyến giáp, hẹp động mạch thận hoặc tác dụng phụ của thuốc.

Theo kinh nghiệm lâm sàng tại Nam An Someco, các yếu tố nguy cơ thường gặp ở người bệnh tăng huyết áp bao gồm:

• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch.

• Chế độ ăn nhiều muối, ít rau xanh.

• Thừa cân, béo phì (chỉ số BMI từ 25 trở lên).

• Ít vận động thể chất.

• Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên.

• Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ.

Việc nhận biết các yếu tố nguy cơ giúp mỗi người có thể điều chỉnh lối sống phù hợp, từ đó hỗ trợ kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn.

3. Huyết áp cao nguy hiểm như thế nào nếu không kiểm soát?

Huyết áp cao kéo dài gây áp lực lên thành mạch máu và các cơ quan quan trọng trong cơ thể.

Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) năm 2024, tăng huyết áp là nguyên nhân chính hoặc góp phần gây ra hơn 670.000 ca tử vong mỗi năm tại Mỹ.

Các biến chứng có thể xảy ra khi huyết áp không được kiểm soát:

• Tim: Phì đại thất trái, suy tim, nhồi máu cơ tim.
• Não: Đột quỵ (xuất huyết não hoặc nhồi máu não).
• Thận: Suy thận mạn do tổn thương mạch máu thận.
• Mắt: Bệnh võng mạc do tăng huyết áp, giảm thị lực.
• Mạch máu: Xơ vữa động mạch, phình động mạch chủ.

Tuy nhiên, đây không phải thông tin để gây lo lắng mà là kiến thức cần thiết để mỗi người chủ động hơn. Với sự theo dõi định kỳ và phương pháp kiểm soát phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể duy trì cuộc sống khỏe mạnh.

3 Cách Hỗ Trợ Kiểm Soát Huyết Áp An Toàn Và Hiệu Quả

Hiện nay có ba phương pháp chính hỗ trợ kiểm soát huyết áp cao, bao gồm thuốc Nam, Tây Y và Đông Y. Mỗi phương pháp có cơ chế tác động và ưu điểm riêng, phù hợp với từng đối tượng khác nhau.

Việc lựa chọn phương pháp nên dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể và sự tư vấn của chuyên gia y tế có chuyên môn.

1. Điều trị bằng thuốc Nam

Thuốc Nam là hệ thống y học cổ truyền Việt Nam, sử dụng các thảo dược bản địa để hỗ trợ điều trị bệnh. Phương pháp này phù hợp với người bệnh ở giai đoạn nhẹ hoặc muốn kết hợp hỗ trợ cùng các phương pháp khác.

Một số dược liệu thường được sử dụng trong các bài thuốc Nam hỗ trợ kiểm soát huyết áp:

Dược liệu	Tác dụng chính	Cách sử dụng phổ biến
Râu mèo	Lợi tiểu, giảm thể tích máu	Sắc uống hoặc hãm trà
Lá sen	Hỗ trợ giãn mạch, an thần	Hãm trà, nấu nước uống
Hoa hòe	Tăng độ bền thành mạch	Sắc uống, kết hợp các vị khác
Cần tây	Hỗ trợ giảm huyết áp	Ép nước uống, nấu canh
Tỏi	Chống oxy hóa, giãn mạch	Ăn sống hoặc ngâm rượu

Ưu điểm của thuốc Nam là nguồn nguyên liệu dễ tìm, chi phí hợp lý. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng phương pháp này nên được hướng dẫn bởi người có chuyên môn để đảm bảo liều lượng và cách dùng phù hợp.

2. Điều trị bằng Tây Y

Tây Y là phương pháp điều trị dựa trên nghiên cứu khoa học và thử nghiệm lâm sàng, được áp dụng phổ biến trong điều trị tăng huyết áp.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) năm 2024, việc dùng thuốc hạ huyết áp kết hợp thay đổi lối sống giúp giảm đến 50% nguy cơ biến cố tim mạch.

Các nhóm thuốc hạ huyết áp phổ biến trong Tây Y bao gồm:

• Thuốc ức chế men chuyển (ACEi): Lisinopril, Enalapril. Ngăn chặn enzyme gây co mạch.
• Thuốc chẹn thụ thể angiotensin (ARBs): Losartan, Valsartan. Ngăn angiotensin II gây co mạch.
• Thuốc chẹn kênh canxi: Amlodipine, Nifedipine. Giãn mạch bằng cách ngăn canxi vào tế bào cơ.
• Thuốc lợi tiểu: Hydrochlorothiazide, Furosemide. Giảm thể tích máu qua đường tiểu.
• Thuốc chẹn beta: Metoprolol, Bisoprolol. Giảm nhịp tim và sức co bóp tim.

Điều quan trọng là người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

3. Điều trị bằng Đông Y

Trong Đông Y, tăng huyết áp không được xem là một bệnh đơn lẻ mà là hệ quả của sự mất cân bằng âm – dương, khí – huyết và tạng phủ kéo dài. Vì vậy, mục tiêu điều trị không chỉ là hạ con số huyết áp, mà là ổn định cơ thể từ bên trong, giúp huyết áp duy trì ở mức an toàn và bền vững hơn.

a. Quan điểm Đông Y về tăng huyết áp

Theo Y học cổ truyền, tăng huyết áp thường liên quan mật thiết đến các tạng Can – Thận – Tỳ, trong đó Can giữ vai trò chủ đạo. Khi Can khí uất kết, Can dương vượng hoặc âm huyết suy hao, khí huyết vận hành rối loạn sẽ làm áp lực trong mạch máu tăng cao.

Theo kinh nghiệm của Nam An Someco qua thực hành lâm sàng, các thể bệnh tăng huyết áp thường gặp bao gồm:

Thể bệnh	Biểu hiện lâm sàng thường gặp	Nguyên tắc điều trị
Can dương thượng kháng	Đau đầu vùng thái dương, chóng mặt, mặt đỏ, dễ cáu gắt, huyết áp tăng khi căng thẳng	Bình can, tiềm dương, sơ can giải uất
Đàm thấp nội trở	Nặng đầu, tức ngực, người mệt mỏi, thừa cân, huyết áp dao động	Hóa đàm, trừ thấp, kiện tỳ
Âm hư dương kháng	Hoa mắt, ù tai, nóng trong, mất ngủ, lòng bàn tay chân nóng	Tư âm, tiềm dương
Khí huyết lưỡng hư	Mệt mỏi, hồi hộp, khó thở nhẹ, da xanh, huyết áp không ổn định	Bổ khí, dưỡng huyết

Việc xác định đúng thể bệnh là yếu tố then chốt, quyết định hiệu quả điều trị trong Đông Y.

b. Các phương pháp điều trị huyết áp cao bằng Đông Y

Điều trị tăng huyết áp bằng Đông Y được triển khai theo hướng đa liệu pháp, phối hợp linh hoạt giữa thuốc, châm cứu và điều chỉnh lối sống.

Điều trị bằng thang thuốc Đông Y

• Bác sĩ sẽ gia giảm bài thuốc theo từng thể bệnh cụ thể, dựa trên tứ chẩn (vọng – văn – vấn – thiết). Một số vị thuốc thường được sử dụng trong hỗ trợ kiểm soát huyết áp gồm:
  • Thiên ma, câu đằng: Bình can, giảm co mạch, hỗ trợ giảm chóng mặt.
  • Hạ khô thảo, hoàng cầm: Thanh nhiệt, giáng áp, hỗ trợ ổn định huyết áp.
  • Đỗ trọng, kỷ tử, thục địa: Bổ can thận, phù hợp với người cao tuổi, âm hư.
  • Bán hạ, trần bì, phục linh: Hóa đàm, kiện tỳ, hỗ trợ người thừa cân.
• Thang thuốc được gia giảm cá nhân hóa, không dùng một bài chung cho mọi người bệnh.

Châm cứu – bấm huyệt điều hòa khí huyết

• Châm cứu là phương pháp quan trọng trong kiểm soát huyết áp bằng Đông Y, giúp:
  • Điều hòa hệ thần kinh thực vật.
  • Giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ.
  • Ổn định trương lực mạch máu.
• Các huyệt thường được sử dụng gồm: Bách hội, Thái dương, Phong trì, Khúc trì, Hợp cốc, Nội quan, Thái xung… Việc lựa chọn huyệt đạo sẽ tùy thuộc thể bệnh và thể trạng từng người.

Dưỡng sinh – phục hồi chức năng kết hợp Chiropractic

• Song song với điều trị thuốc và châm cứu, Nam An Someco chú trọng dưỡng sinh trị liệu, bao gồm:
  • Khí công, thái cực quyền giúp điều hòa hô hấp và khí huyết.
  • Thư giãn cột sống – thần kinh bằng Chiropractic hỗ trợ giảm căng thẳng thần kinh, cải thiện tuần hoàn.
  • Hướng dẫn thở sâu, thư giãn tâm trí.
• Đây là yếu tố quan trọng giúp duy trì kết quả điều trị lâu dài, đặc biệt với người bị tăng huyết áp do stress kéo dài.

Ưu điểm của Đông Y là tiếp cận toàn diện, điều trị căn nguyên và ít tác dụng phụ khi được chỉ định đúng. Tuy nhiên, hiệu quả thường cần thời gian và sự kiên trì của người bệnh.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Kiểm Soát Huyết Áp Cao

Kiểm soát huyết áp cao hiệu quả cần kết hợp điều trị và lối sống lành mạnh, bao gồm theo dõi huyết áp, ăn uống hợp lý, vận động đều và giảm căng thẳng.

Theo thống kê nội bộ của Nam An Someco trong năm 2024, những người bệnh tuân thủ đồng thời hai yếu tố này có tỷ lệ ổn định huyết áp cao hơn 35% so với nhóm chỉ dùng thuốc đơn thuần.

Dưới đây là 4 lưu ý quan trọng giúp quá trình kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn:

• Về theo dõi huyết áp:
  • Đo huyết áp tại nhà đều đặn, tốt nhất vào buổi sáng sau khi thức dậy.
  • Ghi chép kết quả vào sổ theo dõi để bác sĩ đánh giá xu hướng thay đổi.
  • Sử dụng máy đo huyết áp đã được hiệu chuẩn, ưu tiên loại đo bắp tay.
• Về chế độ ăn uống:
  • Giảm lượng muối tiêu thụ xuống dưới 5g mỗi ngày (khoảng 1 thìa cà phê).
  • Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
  • Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thức ăn nhanh.
• Về vận động thể chất:
  • Duy trì hoạt động thể chất vừa phải ít nhất 150 phút mỗi tuần.
  • Các hoạt động phù hợp bao gồm đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga.
  • Tránh các bài tập nặng, gắng sức quá mức khi huyết áp chưa ổn định.
• Về quản lý căng thẳng:
  • Dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn mỗi ngày.
  • Thực hành các phương pháp như thiền, hít thở sâu, nghe nhạc.
  • Đảm bảo giấc ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm.

Đơn Vị Nào Điều Trị Huyết Áp Cao Bằng Đông Y An Toàn Và Hiệu Quả Ở HCM?

Nam An Someco chuyên điều trị huyết áp cao bằng Đông y được nhiều người lựa chọn tại TP.HCM nhờ hướng tiếp cận an toàn và bài bản. Phòng khám chuyên thăm khám theo y học cổ truyền, điều trị từ căn nguyên thông qua thuốc thảo dược, châm cứu, bấm huyệt, giúp điều hòa khí huyết và ổn định huyết áp lâu dài.

Ưu điểm nổi bật của Nam An Someco:

• Chuyên sâu Đông y, cá nhân hóa phác đồ theo cơ địa từng người.
• Bác sĩ YHCT nhiều kinh nghiệm, thăm khám kỹ, tư vấn rõ ràng.
• Kết hợp điều trị và tư vấn lối sống, hạn chế tái phát.
• Phương pháp an toàn, phù hợp với bệnh lý mạn tính như cao huyết áp.

Tại Nam An Someco, quy trình tiếp nhận người bệnh bao gồm khai thác bệnh sử chi tiết, đánh giá thể bệnh theo Đông Y và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa.

Các Câu Hỏi Liên Quan Đến Huyết Áp Cao

1. Huyết áp cao có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Tăng huyết áp nguyên phát thường không chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt suốt đời. Với tăng huyết áp thứ phát, nếu điều trị được nguyên nhân gốc (như bệnh thận, u tuyến thượng thận), huyết áp có thể trở về bình thường. Việc duy trì lối sống lành mạnh kết hợp điều trị Đông Y giúp giảm đáng kể nhu cầu dùng thuốc.

2. Đo huyết áp lúc nào trong ngày là chính xác nhất?

Thời điểm tốt nhất là buổi sáng sau khi thức dậy, trước khi ăn sáng và uống thuốc. Nên ngồi nghỉ 5 phút trước khi đo, không hút thuốc hoặc uống cà phê trong 30 phút trước đó. Đo thêm một lần vào buổi tối để có kết quả theo dõi toàn diện hơn.

3. Huyết áp cao có nên tập thể dục không?

Có, vận động thể chất rất quan trọng trong kiểm soát huyết áp cao. Các bài tập aerobic cường độ vừa như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe trong 30 phút mỗi ngày giúp giảm 5-8 mmHg huyết áp. Tuy nhiên, nên tránh bài tập nặng như nâng tạ khi huyết áp chưa ổn định và cần tham khảo bác sĩ trước khi bắt đầu.

4. Huyết áp cao ăn gì và kiêng gì?

Người bệnh nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu kali như chuối, khoai lang. Cần kiêng thực phẩm nhiều muối (dưới 5g/ngày), đồ chiên rán, thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và hạn chế rượu bia. Chế độ ăn DASH được khuyến cáo cho người tăng huyết áp.

5. Phụ nữ mang thai bị huyết áp cao có nguy hiểm không?

Có, tăng huyết áp thai kỳ cần được theo dõi chặt chẽ. Tình trạng này có thể dẫn đến tiền sản giật, ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và sự phát triển của thai nhi. Thai phụ có huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần khám định kỳ thường xuyên hơn và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ sản khoa.

6. Ngoài điều trị huyết áp cao, Nam An Someco còn điều trị các bệnh nào khác bằng Đông Y an toàn và hiệu quả?

Ngoài điều trị huyết áp cao, Nam An Someco còn ứng dụng Đông y để hỗ trợ điều trị nhiều nhóm bệnh khác một cách an toàn và hiệu quả. Phòng khám tập trung điều trị từ căn nguyên, kết hợp thuốc thảo dược và các liệu pháp không xâm lấn.

Các nhóm bệnh nổi bật Nam An Someco đang điều trị:

• Chiropractic – cơ xương khớp: cong vẹo cột sống, đau lưng, thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, đau vai gáy, viêm khớp dạng thấp.
• Thần kinh: đau đầu, mất ngủ, suy nhược thần kinh, đau thần kinh tọa.
• Tiêu hóa: viêm loét dạ dày, rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, táo bón.
• Hô hấp: viêm xoang, viêm mũi dị ứng, ho kéo dài.
• Gan – chuyển hóa: gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu.
• Phục hồi chức năng: châm cứu, bấm huyệt sau tai biến, chấn thương.

Huyết áp cao cần được theo dõi và kiểm soát lâu dài. Các phương pháp hỗ trợ phổ biến gồm Tây y, Đông y và thuốc Nam, mỗi phương pháp có ưu điểm riêng, phù hợp với từng đối tượng.

Quan trọng nhất là hiểu rõ tình trạng sức khỏe, chọn phương pháp phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh. Mọi quyết định điều trị nên được thực hiện sau khi tham vấn chuyên gia y tế.